Λάθος η αφαίρεση της δασοπυρόσβεσης από τη Δασική Υπηρεσία

Τώρα άμεσα, έχει υποχρέωση η σημερινή Κυβέρνηση, μαζί με όλα τα κόμματα, μακριά από μικροπολιτικές να δώσει λύση, μετά την καταστροφική πάροδο των είκοσι ετών. Επάνδρωση των Δασαρχείων, από Δασολόγους και Δασοφύλακες. Επαναφορά, όλων των μικρών ευέλικτων πυροσβεστικών οχημάτων στα Δασαρχεία και επάνδρωσή τους με δασοπυροσβέστες. Επάνδρωση στα πυροφυλάκια, σε ακραίες δε επικίνδυνες συνθήκες, για τα δάση, φύλαξη από τον Στρατό. Μιλάμε για μόνιμο προσωπικό, που διαρκώς θα επιμορφώνεται μέσα από σεμινάρια. Η Δασοπυρόσβεση ξεκάθαρα, πρέπει να επιτελείται από τα οργανωμένα και στελεχωμένα κατά τόπους Δασαρχεία, γιατί είναι υποχρέωση του Κράτους προς τον πολίτη.  Η ευθύνη αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών στα Δασαρχεία

Κατά τη δεκαετία του ’90 η Ελλάδα υπήρξε πρωτοπόρος σε ευρωπαϊκό επίπεδο στην οργάνωση αερομεταφερόμενων ομάδων δασοπυρόσβεσης που συμβάλουν στη γρήγορη και αποτελεσματική αρχική προσβολή των πυρκαγιών. Στην παρούσα εργασία περιγράφεται το τι έγινε στο παρελθόν, αποτυπώνονται τα προβλήματα, οι δυσκολίες και οι λύσεις και παρουσιάζονται τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα που προέκυψαν από εκείνη την εμπειρία. Οργάνωση των πρώτων αερομεταφερόμενων δυνάμεων δασοπυρόσβεσης στην Ελλάδα

Διαβάστε την έρευνα "Οι φονικές και καταστρεπτικές πυρκαγιές στην Ελλάδα (1980 – 2020)" που συμπεραίνει "ότι το ισχύον μοντέλο της δασοπροστασίας, όπου η πρόληψη και η αποκατάσταση των καμένων εκτάσεων είναι ευθύνη της Δασικής Υπηρεσίας και η καταστολή των πυρκαγιών δασών και υπαίθρου είναι ευθύνη του Πυροσβεστικού Σώματος και η δασοπροστασία στηρίζεται πρωτίστως στην καταστολή των πυρκαγιών και δευτερευόντως στην πρόληψη, δοκιμάστηκε στην πράξη επί 23 έτη (1980-2021) και αποδείχθηκε ότι εμφανίζει διαχειριστική ανεπάρκεια. Είναι δηλαδή και αναποτελεσματικό. Ο ίδιος ωστόσο μηχανισμός δασοπροστασίας πέραν από αναποτελεσματικός είναι και ιδιαίτερα δαπανηρός. Ως εκ τούτου δεν επιτεύχθηκαν οι δικαιολογητικοί λόγοι (σκοποί) για τους οποίους η Πολιτεία το έτος 1998 δικαιολόγησε το παράτολμο και χωρίς εμπεριστατωμένη ειδική μελέτη σκοπιμότητας εγχείρημα της ανάθεσης της καταστολής των δασικών πυρκαγιών στο ΠΣ". Συμπεράσματα έρευνας: «Οι φονικές και καταστρεπτικές πυρκαγιές στην Ελλάδα (1980 – 2020)»

Μάλιστα, ο ίδιος ο Αντιστράτηγος – Υπαρχηγός ΠΣ, ε.α, Νομικός Ειδικός Ερευνητής και Δικαστικός Πραγματογνώμονας Διερεύνησης Εγκλημάτων Εμπρησμού, Ανδριανός Γκουρμπάτσης, επισημαίνει : "η Ελλάδα επιμένει να ρίχνει το βάρος στην καταστολή αντί της πρόληψης: «Και από την καταστολή, ρίχνουμε το βάρος μόνο στα εναέρια μέσα, η χρησιμότητα των οποίων είναι μεν δεδομένη για την αναχαίτιση μιας πυρκαγιάς, αλλά παράλληλα θα πρέπει να γνωρίζουμε πως αν δεν μπει στη φωτιά η μπότα του πυροσβέστη, η φωτιά δε σβήνει». Μία ακόμα αντίφαση είναι το γεγονός πως η αύξηση των καμένων εκτάσεων παρατηρείται σε μια αντιπυρική περίοδο κατά την οποία έχει μισθωθεί για πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία ο μεγαλύτερος αριθμητικά στόλος πτητικών μέσων αεροπυρόσβεσης και συνακόλουθα υπάρχει η μεγαλύτερη οικονομική επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού από τον ιδιαίτερα αυξημένο κόστος της καταστολής των πυρκαγιών δασών και υπαίθρου. «Λάθος η αφαίρεση της δασοπυρόσβεσης από τη Δασική Υπηρεσία» Αν και ήταν από τους ανθρώπους, οι οποίοι το 1998 είχαν εισηγηθεί τη μεταφορά της αρμοδιότητας της δασοπυρόσβεσης από τη Δασική στην Πυροσβεστική Υπηρεσία, ο Αντιστράτηγος ε.α. αναγνωρίζει πλέον ότι επρόκειτο για λάθος: «Λειτουργήσαμε πεπλανημένα πιστεύοντας ότι θα είμαστε όχι μόνο πιο αποτελεσματικοί, αλλά και πιο οικονομικοί. Η ιστορία δείχνει ότι θύματα και κόστη αυξήθηκαν από τότε». Φωτιές 2021 - Σοκαριστικά στοιχεία: Ήδη πιο πολλές καμμένες εκτάσεις απ' όλο το 2019 ή το 2020

Μερικά ακόμη στοιχεία:

"Σε μια ολόκληρη δεκαετία (2009-2018) προσελήφθησαν μόνο μερικές εκατοντάδες δασεργάτες το 2009, το 2010 και το 2014, ενώ τα υπόλοιπα εφτά χρόνια δεν προσελήφθη κανένας! ...Η εγκατάλειψη των δασών εκφράζεται καταρχάς με την πενιχρή χρηματοδότηση που δίνεται κάθε χρόνο για την προστασία και ανάπτυξή τους και με τις ελάχιστες προσλήψεις δασεργατών όλα αυτά τα χρόνια προκειμένου να γίνουν τα στοιχειώδη έργα δασοπροστασίας. Ενώ αυτές οι παρεμβάσεις πρέπει να πραγματοποιούνται το δίμηνο Φλεβάρη-Μάρτη κάθε χρόνο, πραγματοποιούνται πολύ αργότερα, τους θερινούς μήνες, όταν έχουν στεγνώσει τα δάση. Για το 2021, η κυβέρνηση Μητσοτάκη ενέκρινε μόνο 1.700.000 ευρώ για «αντιπυρική προστασία» και για τους δασικούς δρόμους. Οι προϊστάμενοι όλων των Δασαρχείων της χώρας ζήτησαν να τους εγκρίνουν 17.696.538 ευρώ και η κυβέρνηση διέθεσε το ένα δέκατο! Ενδεικτικά, τα Δασαρχεία της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής (στην οποία υπάγονται διοικητικά) ζήτησαν 1.439.000 ευρώ και τους εγκρίθηκαν μόλις 149.000 ευρώ! Τα Δασαρχεία της Χαλκιδικής ζήτησαν 1.748.000 ευρώ και τους εγκρίθηκαν 76.000 ευρώ, ενώ τα Δασαρχεία στη Κόρινθο ζήτησαν 160.000 ευρώ και τους εγκρίθηκαν 24.000 ευρώ! Ο Πίνακας με τα αιτήματα των προϊσταμένων των Δασαρχείων και την κατανομή των εγκεκριθέντων κονδυλίων στα Δασαρχεία δεν ανέβηκε στη Διαύγεια. Το ίδιο είχε γίνει και το 2020. Ζητήσαμε και πήραμε τους Πίνακες από τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες και τους δημοσιεύουμε στο τέλος, για να φανεί το μέγεθος της αγυρτείας. Στο τέλος του άρθρου θα ανεβάσουμε και τους δύο αυτούς Πίνακες. Οι λόγοι που δεν ανέβηκαν αυτοί οι Πίνακες είναι προφανείς. Να μη γίνει σύγκριση και καταδειχτεί το γεγονός ότι εγκρίνονται γελοία ποσά για την αντιπυρική προστασία και την ανάπτυξη και συντήρηση των δασικών δρόμων. Η χρηματοδότηση που εγκρίθηκε για το 2021 ανέρχεται μόλις στο 9,6% της χρηματοδότησης που απαιτείται για την εκτέλεση στοιχειωδών εργασιών στα δάση και τις δασικές εκτάσεις. Η διαχρονική εγκατάλειψη πυρπολεί τα δάση

Η έρευνα του Σώματος Επιθεωρητών – Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης που ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2013. επισημαίνει την ανάγκη εφοδιασμού των δασαρχείων με σύγχρονο εξοπλισμό, ο οποίος αποτελεί προϋπόθεση για τη σωστή άσκηση των καθηκόντων τους. Οπως αναφέρει:

• Τα 113 από τα 574 αυτοκίνητα και οι 112 από τις 316 μοτοσικλέτες των δασαρχείων δεν λειτουργούν.

• Δύο δασαρχεία δεν διαθέτουν GPS και οι υπάλληλοι χρησιμοποιούν… τα κινητά τους τηλέφωνα!

• Ενα δασαρχείο δεν διαθέτει καθόλου ορθοφωτοχάρτες, ενώ 9 διαθέτουν σε αναλογική μορφή. Από τα έχοντα ορθοφωτοχάρτες δασαρχεία, 16 δεν αποτυπώνουν σε αυτούς τις διοικητικές πράξεις που εκδίδει η υπηρεσία (δεν υπάρχει δηλαδή ένα συνεχώς ενημερωμένο ηλεκτρονικό αρχείο).

• Τα 52 από τα 103 δασαρχεία εκτιμούν ότι οι υποδομές πληροφορικής είναι ανεπαρκείς.

• Ιστοσελίδα Δασαρχείου προκύπτει να διαθέτει σε λειτουργία μόνο το Δασαρχείο Καβάλας. Δασαρχεία χωρίς δασολόγους, GPS, αλλά με πολλούς …αγροφύλακες

"Για άλλη μια χρονιά οι δασικές υπηρεσίες στη Μεσσηνία δεν ξέρουν τι να… πρωτοκάνουν με τόσα λεφτά που εγκρίθηκαν να τους διατεθούν για την αντιπυρική προστασία του νομού! Για να είμαστε ακριβείς, οι πιστώσεις που τους διατέθηκαν με απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του 2021, για την αντιπυρική προστασία δημόσιων δασών και δασικών εκτάσεων, αλλά και τη διάνοιξη, συντήρηση, βελτίωση και ασφαλτόστρωση δασικών δρόμων, αγγίζουν το ιλιγγιώδες ποσό των… 17.000 ευρώ. Σημειώστε ότι η πίστωση αφορά και στα δύο Δασαρχεία (Καλαμάτας και Κυπαρισσίας) στη Μεσσηνία, αλλά με απόφαση της Διεύθυνσης Δασών θα διατεθεί μόνο στο Δασαρχείο Καλαμάτας. Για να μη σχολιάσουμε το χρόνο που αυτές οι πιστώσεις δίνονται και για το πότε θα προλάβουν να κάνουν αντιπυρικά έργα, ενώ ήδη έχει ξεκινήσει η αντιπυρική περίοδος.  Πιστώσεις – ντροπή στα Δασαρχεία Μεσσηνίας για αντιπυρική προστασία

Μια λίστα με τα χρήματα που ζήτησαν και τελικώς τα ποσά που πήραν τα Δασαρχεία της Ηλείας για έργα πυροπροστασίας το 2021 από το Πράσινο Ταμείο του Υπουργείου Περιβάλλοντος, ανάρτησε στα social media ο Κώστας Διαμαντόπουλος όπου φαίνεται καθαρά ότι πήραν μόλις το 1/10 από τα κονδύλια που αιτήθηκαν. Κι όπως λέει κι ο ιδιος «Τα συμπεράσματα δικά σας..,» Ψίχουλα στα Δασαρχεία για αντιπυρική προστασία!

Διαβάζουμε στο Πόρισμα Γκολντάμερ: Η ύπαρξη και η μη επίλυση του προβλήματος των πυρκαγιών δασών και υπαίθρου στην Ελλάδα, μπορεί να αποδοθεί στις παρακάτω υποκείμενες αιτίες:

-Έλλειψη ενός ενιαίου Εθνικού Σχεδίου Προστασίας από τις δασικές πυρκαγιές το οποίο να ολοκληρώνει τις αρμοδιότητες και το ρόλο όλων των εμπλεκόμενων φορέων στα θέματα της διαχείρισης των πυρκαγιών.

-Διάσπαση του ολοκληρωμένου σχεδιασμού της διαχείρισης των πυρκαγιών δασών και υπαίθρου σε απομονωμένες και ασύνδετες δράσεις είτε πρόληψης είτε καταστολής, δημιουργώντας συντεχνιακά και υπηρεσιακά σιλό.

-Έλλειψη σύγχρονων, επιστημονικά τεκμηριωμένων και ενημερωμένων αντιπυρικών σχεδίων.

-Έλλειψη κλίματος και πνεύματος συνεργασίας ανάμεσα στους εμπλεκόμενους φορείς και υπηρεσίες και ιδιαίτερα μεταξύ Πυροσβεστικού Σώματος και Δασικής Υπηρεσίας.

-Καταφανής πριμοδότηση της καταστολής σε σχέση με την πρόληψη τόσο σε επίπεδο στρατηγικής όσο και σε επίπεδο χρηματοδότησης.

-Μειωμένη αποτελεσματικότητα της πρόληψης λόγω α) της υποχρηματοδότησης των έργων που την αφορούν και β) της μη-κάθετης οργάνωσης της Δασικής Υπηρεσίας η οποία θα μπορούσε να υποστηρίξει το συντονισμό του έργου της πρόληψης των πυρκαγιών σε εθνικό επίπεδο.

-Πολιτικές παρεμβάσεις στο έργο της προστασίας των δασών από τις πυρκαγιές που δεν συνδυάζονται με επιστημονική τεκμηρίωση των αντίστοιχων επιλογών, όπως η μεταφορά της αρμοδιότητας της δασοπυρόσβεσης με το Ν.2612/1998.

-Έλλειψη επαγγελματικής και πιστοποιημένης εκπαίδευσης του προσωπικού των εμπλεκόμενων φορέων για την κάλυψη επιχειρησιακών ρόλων διοίκησης των επιχειρήσεων δασοπυρόσβεσης.

-Χαμηλό επίπεδο ανταλλαγής πληροφοριών ανάμεσα στους εμπλεκόμενους φορείς κατά τη διαχείριση των πυρκαγιών δασών και υπαίθρου και το έλλειμμα συντονισμού που προκαλεί η κατάσταση αυτή στη φάση της καταστολής.

-Κατακόρυφη αύξηση κατά τις τελευταίες δεκαετίες της συνέχειας και του φορτίου της δασικής καύσιμης ύλης σαν συνέπεια της εγκατάλειψης της υπαίθρου και της υποχρηματοδότησης της διαχείρισης των δασών.

-Έλλειψη σχεδιασμού και εφαρμογών ολοκληρωμένων πολιτικών διαχείρισης των δασών και της υπαίθρου, οι οποίες περιλαμβάνουν τη στοχευμένη μείωση της καύσιμης ύλης μέσω κατάλληλων εργαλείων (βόσκησης, γεωργία κ.α.) ή διαχειριστικών πρακτικών οι οποίες περιλαμβάνουν τη χρήση της βιομάζας ως ανανεώσιμης πηγής ενέργειας ή τη χρήση της προδιαγεγραμμένης καύσης για τη μείωση της ευφλεκτικότητας του τοπίου. Χωρίς τη διαχείριση της καύσιμης ύλης, η αποτελεσματική πρόληψη των πυρκαγιών οδηγεί σε περαιτέρω αύξηση της καύσιμης ύλης και χειρότερες πυρκαγιές.

-Υπερβολική εξάρτηση του συστήματος πυρόσβεσης πυρκαγιών δασών και υπαίθρου από τα εναέρια μέσα.

-Μεταφορά πρακτικών πυρόσβεσης αστικών πυρκαγιών σε πυρκαγιές δασών και υπαίθρου.

-Υιοθέτηση μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης που αντιλαμβάνεται το δασικό χώρο ως γεωτεμάχιο και όχι ως παραγωγικό πόρο.

-Έλλειψη ικανοποιητικής ευαισθητοποίησης και κινητοποίησης των πολιτών και η αναποτελεσματική αξιοποίηση των εθελοντών.

-Έλλειψη αντίληψης του κινδύνου πυρκαγιάς στη ζώνη μείξης δασών-οικισμών και κυρίως

-Αποκλεισμός της επιστημονικής γνώσης, της καινοτομίας και της τεχνολογίας από την επιχειρησιακή πράξη της διαχείρισης των πυρκαγιών, κάτι που συνδέεται με την έλλειψη ενός εθνικού επιστημονικού, συντονιστικού φορέα για τον σχεδιασμό πολιτικής και στρατηγικής για την προστασία των δασών από τις πυρκαγιές ο οποίος να συνδέεται με την επιχειρησιακή πράξη. Το Πόρισμα Γκολντάμερ που αγνοήθηκε: Τι έλεγε για την έλλειψη συντονισμού σε πρόληψη και αντιμετώπιση πυρκαγιών